islami bilimde metodoloji sorunu

müslümanlar bugün kendi uygarlık modellerine ait temel ilkelerin önemini unutmuş,bazı ayrıntılar yüzünden ayrılığa düşmüş,insanın sorunlarından uzak,yerel,kendi özel sorunları ile sınırlanmış,bir topluluk izlenimi veriyorlar .
oysa insanlığa iki cihanda mutluluk getirecek bir uygarlık ortaya koymayı hedefliyorsak temel hususların gerçekleştirilmesi gerekiyor
bilginin islami tartışmaları merhum faruki tarafından başlatılmış;ilkeleri konulmuş. ekonomi dalında muhammed arif ve diğer dallarda ileride göreceğimiz çalışmalar dikkate şayandır. osman bakar,metoloji sorununu ele almış.riaz kirmani’nin ise geleneğe dayanan bir çizgisi var.
b)sosyal bilimlerin islamileştirilmesi (ismail r. faruki) ancak yüzyıllık bir geçmişi olan sosyal bilimlerin çoğu üniversitelerde şu beş disipline ayrıldığı görülür:sosyoloji,antropoloji,siyaset bilimi,ekonomi ve tarih. coğrafya ve psikoloji ise hem sosyal hem doğal bilimler grubuna dahildir. fransız devriminden sonraki dönem avrupa’nın
düşünce alanında kilise tarafından uygulanan istibdada son vermeyi başardığı bir dönem olarak kabul etmişti. sosyal bilimin batı’daki babasına göre doğal bilimin doğruluğu tartışma götürmez bir metodolojiye sahipti. bilimde,dokunulmaz hiç bir ilke yoktur,her şey inceleme konusu yapılabilir.
batı metodolojisinin eksiklikleri:
1)öncel verilere uygunluğun inkarı
2)sahte objektiflik anlayışı
3)ferdiyetçiliğe karşı ümmet aksiyolojisi
islam metodolojisini en ayırıcı özelliği,onun hakikatin tekliği ilkesine sahip oluşudur. allah nasıl bir ise hakikatinde öyle bir olduğuna inanır. ayrıca ümmetçilik anlayışı hakim olup,islam,kişisel ahlakilik yada kişisel takva gibi bir düşünceye iltifat etmemiştir. bu yüzdendir ki islam manastır hayatını ve ömür boyu bekar kalmayı yasaklamış.hristiyanlık kurtuluşu niyete islam’sa amele bağlamış.hristiyanlıkta en yüksek mahkeme vicdan iken,islam’da bu kamu hukuku ve mahkemesi,kamu yaptırımı,tarih içinde allah’ın ceza ve mükafatlarından oluşmaktadır.
sosyal bilimlerin islamileştirilmesi:
1)tevhid ilkesi:allah (c.c) vardır,birdir.yaratıcıdır.rabb,rezzak’tır,nihai fizik ötesi o’dur.insanın mutluluğu o’nun emirlerine ve ilahi vahyine tabi olmaktan geçer.
2)allah’ın yeryüzündeki hilafeti ile;insanı vekil oluşu ile bilimin ilgilenmesi. bu vekili konu edinen bilimler ümmetsel olarak adlandırılmalı.
3)ümmetsel bilimler,doğal bilimler tarafından geriletilmemeli.ikiside ilahi düzeni keşfetmeli ve anlamalı.
böylece islam sosyal bilimi,bu disiplini insanileştirebilir ve beşeri idealleri batılı sosyal bilimin kör güçler elinde çaresiz bir kukla olmaktan kurtarabilir.
islami bilim çalışmaları için tavsiyeler:
a)insan kaynakları;islama bağlı alimler cemiyeti bulup tespit etmek ve geliştirmek.(yoğun kurs,seminer ve araştırma planları ile konferanslarla)
b)çalışma ve araştırma gereçleri;önemli konulara ait bibliyografyalar oluşturulmalı.
c)yapıcı çalışmalar:eğitilmiş öğretmenler olmadan yada başka bağlılıkları olan bilgi ve görüşü yeterli olmayan öğretmenler elinde ders kitaplarının yararı çok az olacaktır.