sitemizle ilgili sorularınız için msn adresimiz : odevlik@msn.com
felsefe yüzyıllar boyunca skolastiğin yorganı altında kıvrılarak uyudu. skolastik tartışmaların horlamaları ve karşı horlamalarından başka hiçbir şey duyulmuyordu.

felsefeyi ortaçağ uykusundan uyandıran şey, 17. yüzyılda sahneye çıkan ve şu sözleri ilân eden descartes oldu: cogito, ergo sum. (düşünüyorum, öyleyse varım). aydınlanmış bir çağ başlamış oldu: bilgi akla dayandırıldı. bu büyük fransız sadece uyuyan bilginleri değil, aynı zamanda britanyalıları da uyandırmıştı. onlar da descartesin rasyonel varsayımlarına gecikmeden tepki ererek, bilgi birikimimizin akla değil, deneyime dayandığını iddia ettiler. ingiliz empiristler bu hiddetli çıkışlarıyla aklın en küçük kırıntısını dahi yok ederek felsefeyi gitgide daha küçük duyumsamalara ayırdılar. felsefe tekrar sonsuz bir uykuya dalma tehdidi ile karşı karşıya kaldı.

nihayet 18. yüzyılın ortalarında kant dogmatik uygusundan uyanarak ortaçağ felsefesinden çok daha kapsamlı bir felsefe sistemi geliştirdi. bu durum, filozofların bu yeni şansı keyifli hayaller için kullanmak istedikleri izlenimini doğurdu. hegel, bu filozofların arasında en gayretlisi oldu ve genel huzur ihtiyacına yanıt verecek, dev yatağı bulutlardan oluşan muhteşem bir yatak odası inşa etti. kendisine başka bir yol seçen tek kişi, tüm evi doğu felsefesinin taze esintileriyle havalandıran schopenhauerdi. işte bu esintiler genç nietzscheyi uyandırdı. çevik bir hareketle o buz gibi rüzgâra atıldı ve herkesi uzun bir süre için uyanık tutan keskin felsefesini ilân etti.

frıedrıch nıetzsche yaşamı ve öğretisi

nietzscheyle beraber felsefe tehlikeli bir boyut kazanıyor. gerçi daha önce de tehlikeli olmuştu, ama başka nedenlerden dolayı. nietzscheden önceki yüzyıllarda felsefe, filozoflar için tehlikeliydi, oysa nietzscheyle beraber herkes için tehlikeli olmaya başladı.

kendisini sonunda zihinsel bir bulanıklığın içine düştü. geç dönem yazılarındaki söylemleri bunun habercisiydi zaten. ne var ki tehlikeli fikirleri hastalığının başlangıcından çok önce ortaya çıktı. nietzschenin fikirleri zihinsel bozukluklarıyla bağıntılı değil. onlar, 20. yüzyılın ilk yarısında avrupa için korkunç sonuçlar doğuran ve iflah olmaz belirtileri günümüzde balkanlarda ve doğu avrupada yeniden görülen kolektif bir cinnetin öncüleri oldu.

aslında nietzschenin felsefesi, felsefe olarak adlandırılması pek de haketmiyor. ister üstinsandan, ister sonsuz geri dönüşten (yaşamımızı mutlak sonsuza dek tekrar ve tekrar yaşayacağımıza dair düşünce) veya (anlamını goethe, napolyon veya kendisi gibi büyük adamları yaratmakta bulan) uygarlığın salt anlamından söz etsin. her şeyi güç istemi ile açıklamak ya çok basittir ya da anlamsız. freudun psikoanalitik açıdan mesafeli ve hatta schopenhauerin dipsiz kötümserlikleri bile bizleri daha fazla ikna etmektedir. bir değeri olan her komplo kuramında olduğu gibi, nietzschenin güç istemine dair doktrini de paranoyak eğilimler taşıyor. kendi felsefesinin aksine,...